{"id":2311,"date":"2024-02-22T22:42:45","date_gmt":"2024-02-22T21:42:45","guid":{"rendered":"https:\/\/warsawski.eu\/?p=2311"},"modified":"2024-02-29T16:43:09","modified_gmt":"2024-02-29T15:43:09","slug":"jak-obchodzili-swieta-bozego-narodzenia-w-warszawie-w-minionym-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/eternal-2311-jak-obchodzili-swieta-bozego-narodzenia-w-warszawie-w-minionym-wieku","title":{"rendered":"Jak obchodzili \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w Warszawie w minionym wieku"},"content":{"rendered":"\n

Bo\u017ce Narodzenie \u2013 wa\u017cne \u015bwi\u0119to dla wszystkich chrze\u015bcijan w Warszawie. Zazwyczaj jest obchodzone w rodzinnej atmosferze, rado\u015bnie witaj\u0105c narodziny Jezusa Chrystusa. Ale jakie by\u0142y tradycje obchodzenia Bo\u017cego Narodzenia w minionym wieku? O tym opowiemy w tym materiale na warsawski.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Zaginione tradycje<\/h2>\n\n\n\n

Wcze\u015bniej w Warszawie przestrzegano wielu bo\u017conarodzeniowych tradycji, ale w XXI wieku one po prostu znikn\u0119\u0142y. Na przyk\u0142ad, podczas zimowych \u015bwi\u0105t obowi\u0105zywa\u0142o wybieranie kr\u00f3la migda\u0142owego. By\u0142 to zwyczaj zwi\u0105zany z dniem zako\u0144czenia \u015bwi\u0105t i jednocze\u015bnie z pocz\u0105tkiem karnawa\u0142u, czyli obchodami Trzech Kr\u00f3li. Wtedy wszyscy zbierali si\u0119 na kolacj\u0119, na kt\u00f3rej by\u0142o du\u017ce ciasto, w \u015brodku kt\u00f3rego ukryty by\u0142 migda\u0142. Ten, kto dosta\u0142 kawa\u0142ek ciasta z niespodziank\u0105 w \u015brodku, stawa\u0142 si\u0119 kr\u00f3lem migda\u0142owym. Ten szcz\u0119\u015bciarz mia\u0142 wiele przywilej\u00f3w. Dziewczyny, kt\u00f3re trafi\u0142y na migda\u0142, uwa\u017ca\u0142y to za znak szybkiego zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n

W minionym wieku istnia\u0142 tak\u017ce zwyczaj rzucania owsa na ksi\u0119dza. Symbolizowa\u0142o to ukamienowanie. Ten zwyczaj by\u0142 g\u0142\u00f3wnie popularny w polskich wsiach, ale czasami mo\u017cna go by\u0142o zaobserwowa\u0107 tak\u017ce w warszawskich ko\u015bcio\u0142ach. W XIX wieku polska prasa pisa\u0142a, \u017ce ten zwyczaj ju\u017c wymiera. P\u00f3\u017aniej wprowadzono prawny zakaz praktykowania tego zwyczaju ze wzgl\u0119du na niebezpiecze\u0144stwo dla duchowie\u0144stwa. Poniewa\u017c w tym czasie byli ludzie, kt\u00f3rzy nie lubili dzia\u0142alno\u015bci ksi\u0119\u017cy, wi\u0119c mogli oni wykorzysta\u0107 ten zwyczaj wed\u0142ug w\u0142asnego uznania.<\/p>\n\n\n\n

Po Wigilii nie sprz\u0105tano ze sto\u0142u. Resztki jedzenia i w\u00f3dki zostawiano dla zmar\u0142ych. Ludzie wierzyli, \u017ce w t\u0119 noc dusze zmar\u0142ych odwiedzaj\u0105 rodzin\u0119. Uwa\u017cano, \u017ce w Wigili\u0119 gospodyni nie powinna odpoczywa\u0107. Musia\u0142a pracowa\u0107 przez ca\u0142y czas, a odpoczynek dla niej nadszed\u0142 dopiero po zako\u0144czeniu \u015bwi\u0105tecznego ucztowania.<\/p>\n\n\n\n

Zmienione tradycje<\/h2>\n\n\n\n

Mimo wszystko wiele bo\u017conarodzeniowych tradycji pozosta\u0142o w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnych warszawiak\u00f3w, ale ju\u017c w nowoczesnej interpretacji. Na przyk\u0142ad, dekorowanie choinki. W XXI wieku na t\u0119 zielon\u0105 pi\u0119kno\u015b\u0107 przyj\u0119\u0142o si\u0119 wiesza\u0107 szklane ozdoby, girlandy, itp. Wcze\u015bniej choink\u0119 ozdabiano prawdziwymi owocami, orzechami lub w\u0142asnor\u0119cznie wypieczonymi piernikami. Wykorzystywano r\u00f3wnie\u017c zwyk\u0142e \u015bwieczki, kt\u00f3re zosta\u0142y zast\u0105pione elektrycznymi lampkami. Og\u00f3lnie tradycja ozdabiania choinki pojawi\u0142a si\u0119 w Warszawie pod koniec XVIII wieku. Wcze\u015bniej warszawiacy dekorowali mieszkania sianem, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo k\u0142adziono w k\u0105tach poszczeg\u00f3lnych pokoi. Reliktem tego zwyczaju by\u0142o pod\u0142o\u017cenie siana pod bo\u017conarodzeniowy obrus.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o bo\u017conarodzeniowe potrawy, to w minionym wieku troch\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od wsp\u00f3\u0142czesnych. W XIX wieku na warszawskich sto\u0142ach mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 sag\u0119 z winem, bardzo popularn\u0105 zup\u0119 migda\u0142ow\u0105, jarmu\u017c z kasztanami, s\u0142odkie pierogi ze \u015bliwkami lub gruszkami, czy kluski z makiem. G\u0142\u00f3wn\u0105 potraw\u0105 pierwszego dnia \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia by\u0142a indyczka faszerowana \u015bliwkami, a drugiego dnia podawano zaj\u0105ca z melonem w occie. St\u0105d mo\u017cna wysnu\u0107 wniosek, \u017ce wcze\u015bniej warszawiacy lubili dobrze zje\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Po tak obfitej wieczerze Polacy preferowali zimowe aktywno\u015bci. Lubili je\u017adzi\u0107 na \u0142y\u017cwach. W wielu miejscach na naturalnych lub sztucznych zbiornikach wodnych organizowano lodowiska. Mo\u017cna by\u0142o je\u017adzi\u0107 na \u0142y\u017cwach w Ogrodzie Saskim, w Dolinie Szwajcarskiej, ale r\u00f3wnie\u017c na Wi\u015ble czy Jeziorze Kamionkowskim.<\/p>\n\n\n\n

Wraz z nadej\u015bciem II wojny \u015bwiatowej na terytorium Polski obchody \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia trudno by\u0142o opisa\u0107 jako radosne \u015bwi\u0119to. Wtedy obchody by\u0142y do\u015b\u0107 skromne, poniewa\u017c nie ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na przygotowanie czegokolwiek. Jedzenie mo\u017cna by\u0142o zdoby\u0107 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki przemytowi. Z czasem warszawiacy nauczyli si\u0119 stosowa\u0107 substytuty. Zamiast r\u00f3\u017cnorodnych da\u0144 mi\u0119snych na Wigili\u0119 na stole pojawi\u0142y si\u0119 ziemniaki, przyrz\u0105dzane na kilka sposob\u00f3w, a zamiast karpia czy szczupaka popularn\u0105 ryb\u0105 sta\u0142a si\u0119 niewielka to\u0142pyga, czyli ryba o d\u0142ugo\u015bci kilku centymetr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bo\u017ce Narodzenie \u2013 wa\u017cne \u015bwi\u0119to dla wszystkich chrze\u015bcijan w Warszawie. Zazwyczaj jest obchodzone w rodzinnej atmosferze, rado\u015bnie witaj\u0105c narodziny Jezusa Chrystusa. Ale jakie by\u0142y tradycje obchodzenia Bo\u017cego Narodzenia w minionym wieku? O tym opowiemy w tym materiale na warsawski.eu. Zaginione tradycje Wcze\u015bniej w Warszawie przestrzegano wielu bo\u017conarodzeniowych tradycji, ale w XXI wieku one po prostu […]<\/p>\n","protected":false},"author":273,"featured_media":2243,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[193],"tags":[1855,1153,1095,1854,894,1154,1856,1857,1858,907],"motype":[199],"moformat":[74],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-2311","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-festiwal","8":"tag-boze-narodzenie","9":"tag-festiwale-i-targi","10":"tag-festiwale-warszawy","11":"tag-jak-obchodzili-swieta-bozego-narodzenia-w-warszawie-w-minionym-wieku","12":"tag-muzyka-w-warszawie","13":"tag-program-festiwalu","14":"tag-tradycje","15":"tag-zaginione-tradycje","16":"tag-zmienione-tradycje","17":"tag-znani-warszawiacy","18":"motype-eternal","19":"moformat-copywriting","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/273"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2311"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2311\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2315,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2311\/revisions\/2315"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2311"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2311"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2311"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}