Wraz z rozpoczęciem inwazji Rosji na Ukrainę na pełną skalę na świecie pojawiło się wiele wydarzeń kulturalnych wspierających Ukrainę. Festiwal Filmowy Ukraina! w Polsce jest jednym z takich wydarzeń. W tym materiale na warsawski.eu bardziej szczegółowo omówimy tę inicjatywę.
Pojawienie
Wszystko zaczęło się w 2014 roku. Wtedy Rosja zaanektowała Krym i rozpoczęła się wojna na wschodzie Ukrainy. W tym okresie w Warszawie pojawiło się coraz więcej Ukraińców. Dlatego Beata Bierońska-Lach wpadła na pomysł stworzenia czegoś, co pomogłoby Polakom głębiej poznać kulturę ukraińską. Kobieta od razu pomyślała o ukraińskim kinie, bo dla Beaty kino było najbliższą gałęzią kultury. Wcześniej prowadziła Kino „Luna”, od lat organizowała różne przeglądy, festiwale, dlatego jej zdaniem była to najlepsza forma poznania obu kultur. Beacie udało się zorganizować festiwal przy wsparciu warszawskiego ratusza. Również kobiecie przydały się kontakty z Ukraińcami.
Pierwszy ukraiński Festiwal Filmowy w Polsce odbył się w 2016 roku. Organizatorom udało się wtedy pokazać 12 filmów. Wielu Polaków było bardzo uprzedzonych do ukraińskiego kina, ponieważ uważało, że jest ono postsowieckie. Po obejrzeniu ich opinia się zmieniła. Zdali sobie sprawę, że ukraińskie kino zmierza teraz własną drogą.
Działalność Festiwalu
Pierwszym filmem, który został pokazany w ramach festiwalu, była taśma „Gniazdo turkawki” Tarasa Tkaczenki. Opowiada o kobiecie, która wyjeżdża do Włoch, gdzie pracuje jako sprzątaczka, aby wyżywić swoją rodzinę na Ukrainie. Temat ten był równie bliski polskim kobietom, ponieważ wyjeżdżały one również do Wielkiej Brytanii lub Włoch, Niemiec, aby utrzymać rodzinę. Film przedstawia główny dylemat: czy zostać za granicą i rozpocząć nowe życie, czy utrzymywać kontakt z Ukrainą, utrzymywać tam rodzinę.
Organizatorzy festiwalu starają się pokazać najlepsze ukraińskie filmy za ostatni rok. W jednym ze swoich wywiadów Beata Bierońska-Lach powiedziała, że w 2021 roku na imprezę do Warszawy przyjeżdżali ukraińscy filmowcy. To wtedy odbyła się dyskusja na temat ukraińskiego kina, jak rozwinęło się ono po rozpadzie Związku Radzieckiego, a następnie po wydarzeniach na Majdanie.
Co roku na Festiwalu próbują pokazać klasykę ukraińskiego kina. Na przykład „Cienie zapomnianych przodków” Siergieja Paradżanowa. Ma to na celu zapoznanie Polaków nie tylko ze współczesnym kinematografią ukraińską, ale także ze starszymi filmami. W 2022 roku głównym tematem wojny na festiwalu był krótkometrażowy film Mariupol. Jest to blok krótkich taśm, które pokazują miasto Mariupol po 2014 roku i po pierwszej rosyjskiej agresji na Ukrainę. Nawiasem mówiąc, środki z oglądania przekazano na poparcie Ukrainy.
Festiwal Filmowy Ukraina! w Polsce ma możliwość dalszego istnienia przy wsparciu władz warszawskich. Wraz z rozpoczęciem inwazji Rosji na Ukrainę założyciele wydarzenia zaczęli organizować pokazy charytatywne w całej Polsce. Do grudnia 2022 roku udało się przeprowadzić ponad 100 takich pokazów, podczas których zaangażowane osoby zrzekły się tantiem.
W 2022 roku na Festiwalu Filmowym udało się pokazać 56 ukraińskich filmów. Jednym z elementów festiwalu jest również konkurs na najlepszy film krótkometrażowy, Zwykle adresowany do ukraińskich reżyserów, ale mogą w nim uczestniczyć również reżyserzy z innych krajów, jeśli tematyka dotyczy Ukrainy lub jest to ukraińska koprodukcja. W 2023 roku do konkursu zgłosiło się prawie 150 filmów. Były to głównie taśmy młodych autorów, a także studentów kinematografii, filmy dokumentalne i fabularne, animacje, komedie i horrory.
