Adolf Dymsza był wybitnym polskim aktorem, nazywanym mistrzem komedii. Na scenie potrafił wcielić się w każdą postać, mimo że przeżył dwie wojny światowe i okres trudnej powojennej odbudowy Polski, jak podaje warsawski.eu.
Dzieciństwo i pasja do teatru
Przyszły aktor urodził się 7 kwietnia 1900 roku w Warszawie. Jego prawdziwe imię — Adolf Bagiński. Chłopiec pochodził ze zwykłej robotniczej rodziny, a jego ojciec również pracował jako kolejarz.
Chłopiec całe swoje dzieciństwo spędził na warszawskiej Starówce, która w tamtych czasach uchodziła za najbiedniejszą dzielnicę. Adolf Dymsza uczył się w Szkole Handlowej Wawelberga, którą z powodzeniem ukończył w wieku siedemnastu lat.
Karierę aktorską rozpoczął w wieku 17 lat. Młodzieniec debiutował w półamatorskich teatrach warszawskich, jednocześnie łącząc karierę twórczą z pracą w kancelarii adwokackiej.
Adolf nie był jednak w stanie długo pracować w dwóch kierunkach i rok później całkowicie zrezygnował z praktyki prawniczej i poświęcił się teatrowi. Do występów na scenach teatralnych przyjął pseudonim „Dymsza”.
Z pseudonimem aktora wiąże się ciekawa historia. Początkowo Adolf wybrał pseudonim „Scipio del Scampio”. Pewnego dnia otrzymał telefon z teatru z prośbą o podanie pseudonimu, ale Adolfa nie było w domu i telefon odebrała jego siostra. Kobieta nie mogła znaleźć notatki z poprawnym pseudonimem brata, więc powiedziała pierwszą rzecz, która przyszła jej do głowy — Dymsza. Od tego czasu aktor występował na deskach teatru, a później w filmach jako Adolf Dymsza.
Aktora często można było zobaczyć na scenie kabaretowej, dzięki czemu szybko zyskał popularność i dostał swoje pierwsze poważne role filmowe. Prawdziwe uznanie dla Adolfa Dymszy przyszło jednak po pojawieniu się filmów dźwiękowych, w których mógł w pełni ujawnić się jako utalentowany aktor komediowy.
Dymsza zadebiutował w 1918 roku w filmie „Roztargniony krawiec”, a już w 1920 roku wstąpił jednak w szeregi armii, ochotniczo zaciągając się do Wojska Polskiego. Brał udział w Bitwie Warszawskiej jako członek 21 Pułku Piechoty.
Po zakończeniu I wojny światowej Adolf Dymsza powrócił na scenę teatru Qui Pro Quo, gdzie występował w okresie przedwojennym, ale nie został dobrze przyjęty przez publiczność. Po powrocie z frontu sytuacja w teatrze zmieniła się diametralnie i w dość krótkim czasie dzięki swojemu wybitnemu talentowi komediowemu aktor stał się prawdziwym ulubieńcem publiczności.
Adolf Dymsza był często porównywany do amerykańskiego komika Charliego Chaplina. Aktor zagrał w ponad dwóch tuzinach najpopularniejszych filmów tamtych czasów. Publiczność pokochała utalentowanego aktora za jego niezwykłą grę. Wersy Adolfa Dymszy zawierały nie tylko żarty, ale także nuty smutku i żalu.
Życie osobiste słynnego komika
Adolf Dymsza spędził prawie pół wieku w małżeństwie z tancerką Zofią Olechnowicz. Podobnie jak jego wybranka, aktor również bardzo lubił tańczyć i nawet przez pewien czas uczył tańca towarzyskiego w szkole w Warszawie.
W chwili ślubu Zofia Olechnowicz miała zaledwie 17 lat. Mimo młodego wieku wiodła z Dymszą szczęśliwe życie. Zofia często słyszała plotki o romansach męża, ale mimo to aktor dobrze zarabiał i dbał o dobrobyt swojej rodziny. Rodzina Adolfa Dymszy miała zapewnione dobre mieszkanie i ładny samochód.
Para doczekała się trójki dzieci, które zachorowały na grypę i zmarły w wyniku powikłań. Adolf i Zofia bardzo ciężko przeżyli śmierć swoich dzieci, ponieważ zawsze marzyli o dużej rodzinie.
Przed II wojną światową para doczekała się jeszcze trójki dzieci, a w 1944 roku na świat przyszła ich córka Anita, która była ulubienicą aktora.
Jak II wojna światowa wpłynęła na życie aktorskie Adolfa Dymszy
Druga wojna światowa była najtrudniejszym okresem dla aktora. Adolf Dymsza był jednym z nielicznych aktorów, którzy w latach 40. nie odmówili występów w teatrach pod zaborem niemieckim.
Mimo że Adolf Dymsza otrzymał faktyczny zakaz udziału w przedstawieniach teatralnych od władz Polski podziemnej, nadal występował na deskach teatrów. Udział w przedstawieniach pozwalał mu utrzymać rodzinę w tak trudnym okresie.
W latach 1940-1944 można go było zobaczyć w takich produkcjach jak „Niebieski Motyl”, „Maska”, „Jar”, „Miniatury” i innych. Do dalszych występów w niemieckich teatrach motywowała aktora troska o dobro rodziny. Ze względu na kontakty z wrogimi władzami, Adolf Dymsza często słyszał oskarżenia o zdradę.
Zakaz występów w teatrach
Na reakcję na złamanie zakazu nie trzeba było długo czekać. W 1944 roku Adolf Dymsza otrzymał naganę za rzekome utrzymywanie bliskich stosunków z Niemcami. Udział aktorów w przedstawieniach teatralnych podczas okupacji Warszawy do dziś budzi wiele kontrowersji, ponieważ występując w teatrach publicznych, aktorzy często z narażeniem życia przekazywali antywojenne przesłania.
Adolf Dymsza miał zakaz występowania na scenie teatralnej do 1946 roku, a w teatrach warszawskich do 1951 roku. Prawie pięć lat teatralnego wygnania spędził w Łodzi. Utalentowany aktor został zaproszony do Teatru Syrena, gdzie pracował do końca swojej kariery.
Adolf Dymsza miał specyficzny zmysł komediowy: potrafił oddać cały wir uczuć za pomocą mimiki, oczu i brwi. Najbardziej znanym filmem w jego karierze jest „Każdemu wolno kochać”.
Koniec kariery aktorskiej i ostatnie lata życia
Po wojnie aktor był oskarżany o kolaborację, a jego występy nawet bojkotowano. W czasie okupacji Adolf Dymsza nabawił się poważnych problemów ze słuchem, co zaważyło na jego dalszej karierze zawodowej.
W 1949 r. aktorowi zaproponowano rolę pracownika polskiego radia w filmie „Skarb”. W filmie „Sprawa do załatwienia” z 1953 r. aktor wcielił się w osiem ról jednocześnie, wykazując się nieprzeciętnymi umiejętnościami i talentem.
Trzy lata później Adolf Dymsza zadebiutował jako reżyser. Później w jednym z wywiadów mówił, że w roli reżysera czuł się niezwykle swobodnie. Pomogli mu w tym aktorzy, którzy do perfekcji wyćwiczyli swoje role.
Jednak lata zbierały swoje żniwo i kariera Adolfa Dymszy dobiegała końca. Pewnego dnia aktor przestał słyszeć kwestie swoich kolegów i tempo orkiestry. Przez pewien czas Adolf Dymsza uczył się jednak tekstu na pamięć i cudem wczuwał się w rytm i muzykę. W 1970 roku po raz ostatni wystąpił w filmie „Pan Dodek”. Film opowiada historię starszego aktora, który udziela wywiadu młodemu dziennikarzowi i opowiada o wydarzeniach ze swojego życia. W rolę dziennikarki wcieliła się Anita, córka Adolfa Dymszy.
U słynnego aktora zdiagnozowano demencję, która powoli wyniszczała jego ciało i umysł. Początkowo opiekowała się nim żona, która również miała poważne problemy zdrowotne. Po jej śmierci żadna z córek Adolfa Dymszy nie zgodziła się zaopiekować ojcem. Ostatnie lata życia spędził więc w ośrodku zakonnym znajdującym się w Górze Kalwarii. Serce aktora zatrzymało się 20 sierpnia 1975 roku.
Najmłodsza córka aktora, Anita, ciężko przeżyła fakt, że kiedyś odmówiła opieki nad chorym ojcem. Gdy nieprzyjemna sytuacja wyszła na jaw, znajomi zaczęli unikać kontaktów z kobietą. Doprowadziło to do tego, że córka Adolfa Dymszy uzależniła się od alkoholu i ostatecznie zmarła z tego powodu w 1999 roku.